Dlaczego audyt bezpieczeństwa jest kluczowy?
Wiele organizacji zakłada, że ich systemy i procedury są wystarczające, ale audyty regularnie obnażają luki, które mogą zostać wykorzystane przez cyberprzestępców.
Audyt bezpieczeństwa to nie tylko wymóg regulacyjny (RODO, NIS2), ale strategiczne narzędzie, które pozwala znaleźć słabe punkty zanim zrobią to hakerzy.
Poniżej znajdziesz 5 najczęściej wykrywanych błędów oraz praktyczne wskazówki, jak je naprawić.
1. Brak skutecznego zarządzania tożsamością i dostępem (IAM)
Problem:
Wiele organizacji przydziela pracownikom nadmiar uprawnień, które nie są odbierane po zmianie stanowiska. Takie luki umożliwiają hakerom łatwy ruch boczny po sieci (Lateral Movement), jeśli przejmą jedno konto.
Przykład z życia:
W jednej z firm IT audyt wykazał, że były pracownik, którego konto nie zostało dezaktywowane, wciąż miał dostęp do krytycznych baz danych przez ponad 3 miesiące.
Jak naprawić:
- Zasada Least Privilege – dostęp tylko do niezbędnych zasobów.
- Regularne przeglądy i dezaktywacja kont byłych pracowników.
- Automatyczne systemy zarządzania uprawnieniami (IAM).
2. Niezałatane systemy i oprogramowanieNiezałatane systemy i oprogramowanie
Problem:
Nieaktualne systemy, aplikacje biznesowe i urządzenia sieciowe (routery, firewalle) to najprostsza droga do wykorzystania znanych luk. Cyberprzestępcy często korzystają z publicznych baz podatności, atakując w minutę po opublikowaniu luki.
Przykład z życia:
W 2022 roku atak ransomware na firmę logistyczną rozpoczął się od niezałatanego serwera pocztowego – koszt odzyskania danych przekroczył milion dolarów.
Jak naprawić:
- Patch management – regularne aktualizacje i automatyczne łaty.
- Monitorowanie wersji oprogramowania i urządzeń.
- Testy podatności i audyt systemów co kwartał.
3. Słabe hasła i brak MFA
Problem:
Proste hasła i brak uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA) sprawiają, że ataki phishingowe i brute force są niezwykle skuteczne. Login i hasło już nie wystarczą.
Przykład z życia:
W jednej firmie finansowej pracownik używał tego samego hasła w kilku systemach. Po wycieku bazy danych hakerzy szybko uzyskali dostęp do systemu księgowego i wyłudzili pieniądze.
Jak naprawić:
- Silne hasła z regularną zmianą.
- Obowiązkowe MFA dla wszystkich krytycznych systemów.
- Edukacja pracowników o zagrożeniach phishingowych i social engineering.
4. Brak segmentacji sieci (tzw. płaska sieć)
Problem:
W wielu organizacjach serwery, stacje robocze, urządzenia IoT i monitoring mają nieograniczony dostęp do siebie nawzajem. W efekcie udany atak w jednym punkcie pozwala przestępcom dostać się do wszystkich kluczowych zasobów.
Przykład z życia:
Audyt w średniej firmie produkcyjnej wykazał, że nawet drukarki biurowe miały dostęp do serwerów ERP. Po udanym ataku ransomware wszystkie dane operacyjne były natychmiast zaszyfrowane.
Jak naprawić:
- Segmentacja sieci – krytyczne systemy oddzielone od reszty infrastruktury.
- Ograniczenie dostępu dla urządzeń IoT.
- Kontrola ruchu sieciowego i monitoring podejrzanych połączeń.
5. Niska świadomość pracowników
Problem:
Ludzki czynnik pozostaje najsłabszym ogniwem. Brak regularnych szkoleń, symulacji phishingu i edukacji o zagrożeniach (socjotechnika, deepfake) sprawia, że pracownicy są głównym wektorem ataku.
Przykład z życia:
W jednej firmie marketingowej jeden klik w zainfekowany link spowodował wyciek danych klientów i przerwę w działalności trwającą kilka dni.
Jak naprawić:
- Regularne szkolenia i testy świadomości.
- Symulacje phishingowe i deepfake.
- Budowanie kultury bezpieczeństwa, gdzie zgłaszanie podejrzanych zdarzeń jest standardem.
Zabezpiecz się zanim będzie za późno
Większość poważnych incydentów bezpieczeństwa zaczyna się od prostych błędów – takich, które audyt potrafi wykryć i naprawić, zanim zrobi to cyberprzestępca.
Jak zauważa Jakub Betka, ekspert CyberDot:
„Audyt nie jest tylko kontrolą – to proces, który pokazuje, gdzie firma naprawdę stoi w kwestii bezpieczeństwa. Często wystarczy jeden niepozorny błąd, by otworzyć drzwi do całej infrastruktury.”
Dlatego regularny audyt to nie koszt, lecz inwestycja w odporność organizacji.
Zyskujesz nie tylko ochronę danych i reputacji, ale także spokój, że Twoja firma potrafi reagować na zagrożenia zanim staną się problemem.
Artykuł został przygotowany przez specjalistów CyberDot w ramach misji budowania świadomości cyberbezpieczeństwa w Polsce. Jako największa sieć ekspertów cyberbezpieczeństwa w kraju, CyberDot działa na rzecz bezpiecznej przyszłości cyfrowej, łącząc naukę, biznes i administrację w pierwszej linii obrony przed cyfrowymi zagrożeniami.
